DRUKUJ
WYJAŚNIENIA  NIEKTÓRYCH  TERMINÓW

Hodowcy holenderscy chcą posiadać takie krowy, które są zdolne przez długi czas produkować duże ilości mleka o dobrym składzie, a zwłaszcza wysokim procencie białka. Z tego powodu kładą oni duży nacisk nie tylko na ich potencjał produkcyjny, ale  także  na  cechy  użytkowe,  mające   korzystny   wpływ   na   długowieczność i sprawność produkcyjną krów. W holenderskim systemie oceny podchodzi się do typu i budowy zwierząt w sposób ekonomiczny - oznacza to, że celem hodowlanym jest "eksterier praktyczny", zapewniający krowie maksymalą sprawność, a hodowcy maksymalny zysk.

Poniżej podajemy wyjaśnienie niektórych terminów i skrótów, zamieszczonych na kartach wycen buhajów.

NVI - Nowy indeks selekcyjny. W lutym 2007 r. w miejsce obowiązujązego dotychczas indeksu DPS wprowadzono nowy indeks NVI. Zmieniono w nim proporcję pomiędzy cechami produkcyjnymi (ich waga w indeksie DPS wynosiła 51 %, w nowym indeksie NVI wynosiła przez pierwsze kilka lat 40 %, aktualnie jest to tylko 33 %) w stosunku do pozostałych cech, branych pod uwagę przy wycenie buhajów. W nowej, aktualnej formule indeksu NVI cechy pozaprodukcyjne stanowią aż 67 % wartości indeksu - szczegółowy rozkład poszczególnych cech, wchodzących w skład indeksu NVI, przedstawiono na diagramie poniżej. Formuła wyliczania indeksu produkcyjnego Inet pozostała bez zmian.




Pełna formuła kalkulacyjna indeksu NVI przedstawia się następująco:

NVI = 0,84 x Inet + 0,12 x długowieczność + 2 x ( komórki somatyczne -100)
         + 7 x (płodność córek -100) + 4 x (wymię -100) + 4 x (nogi i racice -100)

INET - indeks produkcyjny
Filozofią holenderskiej hodowli bydła mlecznego jest wyprodukowanie jak największej ilości suchej masy, tj. białka i tłuszczu, w jak najmniejszej ilości wody. Oddaje to w pełni stosowane od ponad 20 lat w Holandii indeks produkcyjny INET, któego aktualny wzór przedstawia się następująco:

INET= -0,06 x kg mleka + 0,7 x kg tłuszczu + 4,2 x kg białka

Widać wyraźnie, że najważniejszą cechą, preferowaną przez hodowców holenderskich, jest produkcja białka - ta cecha ma najwyższą wagę ekonomiczną. Niepożądana jest natomiast nadmierna produkcja mleka - wzrost wydajności łączy się najczęściej z problemami zdrowotnymi krów (rozród, mastitis) i skracaniem długości ich użytkowania. Dlatego przewaga w kilogramach mleka w indeksie INET ma wartość ujemną (-0,06). Córki buhajów holenderskich rasy holsztyńsko-fryzyjskiej produkują przeciętnie 9-10,5 tysięcy kg mleka w laktacji 305-cio dniowej, o średniej zawartości białka 3,3-3,6 % (krowy starsze, bez pierwiastek).


Longevity (lgv) - w wycenie kwietniowej 2008 r. nastąpiła zmiana w sposobie szacowania i przedstawiania wartości hodowlanej buhajów holenderskich dla długości użytkowania produkcyjnego ich córek. Różnica polega na tym, że dotychczasowa wartość hodowlana dla indeksu długowieczności (wytrzymałości) DU była korygowana na podstawie poziomu produkcji. Nowa wartość hodowlana dla długowieczności (longevity) nie będzie korygowana o wartości produkcyjne - spowoduje to, że będzie ona faktyczną miarą czasu, jaki zwierzęta pozostają w stadzie od pierwszego wycielenia do brakowania, niezależnie od poziomu produkcyjności.
      Z nową wartością hodowlaną dla długowieczności zmieni się też sposób jej prezentowania. Indeks DU był przedstawiany jako relatywna wartość hodowlana ze średnią wynoszącą 100 i odchyleniem standardowym wynoszącym 4. Nowa wartość hodowlana dla wskaźnika długowieczności będzie przedstawiana w dniach ze średnią 0 i odchyleniem standardowym wynoszącym 270 dni. Oznacza to, że buhaj z wartością hodowlaną dla długowieczności ponad 270 dni będzie klasyfikowany jako bardzo dobry, a buhaj który osiągnie wynik wyższy niż 400 dni - jako wybitny (wartość 400 znaczy, że córki buhaja będą użytkowane o 200 dni dłużej, niż przeciętnie w populacji holenderskiej).
      Dla młodych buhajów, których ocena z oczywistych względów nie zawiera zbyt wielu informacji dotyczących brakowania córek, wartość hodowlana dla długowieczności będzie - tak jak poprzednio - wartością przewidywaną. W jej szacowaniu uwzględnia się informacje o eksterierze córek (budowa wymion, nóg i racic, budowa zadu) i ich wartościach funkcjonalnych (zdrowotność wymienia, płodność), które pozostają w korelacji z długością użytkowania krów. Z upływem czasu i dochodzeniem informacji o eliminowaniu konkretnych krów - córek buhaja, jego indeks długowieczności korygowany jest o te informacje bezpośrednie.

RF (skrót z jęz. ang. Red Factor) - oznacza, że buhaj czarno-biały jest ukrytym nosicielem genu czerwonego umaszczenia. Jego potomstwo może więc być czarno-białe lub czerwono-białe, w zależności od genotypu matki (tzn. w zależności od tego, czy krowa jest również nosicielem genu czerwonego umaszczenia).

CECHY FUNKCJONALNE
Łatwość wycieleń - wartość średnia wynosi 100. Jeśli wskaźnik łatwości wycieleń jest większy niż 100, to krowy pokryte takim buhajem powinny cielić się łatwiej niż przeciętnie. Do krycia jałówek należy używać buhajów mających wskaźnik łatwości wycieleń conajmniej 103 - im wyższy wskaźnik łatwości wycieleń buhahja (np. 104, 105, 106 itd.), tym cielęta powinny rodzić się mniejsze.
Szybkość doju - wartość średnia wynosi 100. Im wartość wskaźnika jest większa, tym szybkość oddawania mleka przez krowy - córki danego buhaja jest również większa.
Zdrowotność wymienia - wartość średnia wynosi 100. Jeśli wskaźnik przekracza 100, córki danego buhaja wyróżniają się wymionami zdrowszymi niż ich rówieśnice.


Dla osób nie znających języka angielskiego przygotowaliśmy także słowniczek terminów, używanych w angielsko-języcznych wersjach katalogów buhajów .
By z niego skorzystać - kliknij na zamieszczoną powyżej ikonkę "Słownik".