W kwietniu 2010 r. w Holandii, a także w wielu innych krajach nastąpiła zmiana bazy genetycznej, do której odnoszone są wartości hodowlane buhajów. Zmiana ta w większości krajów następuje co 5 lat, a poprzednia miała miejsce w lutym 2005 r. Wynika ona z ciągłego postępu hodowlanego, w efekcie którego rośnie średnia wartość krajowych populacji krów mlecznych - te właśnie wartości są podstawą tworzenia baz genetycznych w każdym z krajów. Aktualną od kwietnia 2010 r. bazę genetyczną (tzw. zerową), do której odnoszone będą wszystkie wartości hodowlane, stanowi średnia wartość hodowlana krów urodzonych w 2005 roku.
Przykład. Wartość hodowlana jakiejś cechy w holenderskiej populacji krów wzrosła w okresie ostatnich 5 lat o + 2 punkty. Oznacza to, że od kwietnia 2010 r. średnia (zerowa) wartość bazy genetycznej dla tej cechy jest na poziomie poprzedniej wartości 102. O tę różnicę 2 punktów zostanie więc zmniejszona obecnie szacowana wartość hodowlana buhaja w odniesieniu do tej cechy, gdyż jego przewaga w stosunku do bazy "zerowej", wskutek jej podwyższenia, zmniejszyła się o 2 punkty (np. poprzednia wartość hodowlana cechy wynosiła 105, obecnie po zmianie bazy będzie to 103). Ilustruje to poniższy rysunek.
Oczywiście trzeba wziąć jeszcze pod uwagę naturalne zmiany wartości cech przy każdej z kolejnych wycen w roku. Dlatego różnica w stosunku do poprzedniej styczniowej wyceny (przedstawionej w katalogu) nie będzie wynikała tylko z prostej operacji matematycznej, polegającej na odjęciu wartości podanych w zamieszczonej poniżej tabeli.
Inne przykłady pozwalające zrozumieć, jak to działa:
- średnia wartość bazowa indeksu NVI dla Hf odmiany czarno-białej w Holandii wzrosła w kwietniu br. o 42 punkty (euro). Oznacza to, że buhaj, który miał poprzednio indeks NVI np. 150, obecnie po przeliczeniu miałby indeks 108;
- średnia wartość bazowa wydajności mleka dla Hf odmiany czerwono-białej wzrosła o 424 kg. Oznacza to, że buhaj, który miał poprzednio wartość hodowlaną (przewagę) dla tej cechy np. 1000 kg, obecnie po przeliczeniu miałby przewagę 576 kg.
Tak samo funkcjonuje to w odniesieniu do wszystkich pozostałych cech przedstawionych w tabeli poniżej. Nie oznacza to absolutnie, że wartość buhajów uległa pogorszeniu. Wręcz przeciwnie, ich średnia wartość z roku na rok jest lepsza, a "podniesienie poprzeczki o kilka centymetrów w górę" świadczy o tym, że holenderska populacja krów w ostatnich 5. latach znów poprawiła swoją wartość. Jak widać w tabeli poniżej dotyczy to indeksów (NVI, INET), cech produkcyjnych i pokrojowych, a także długowieczności.
Jedyną cechą wśród cech pokrojowych i produkcyjnych, której wartość bazowa uległa obniżeniu, jest procent tłuszczu w mleku w holenderskiej populacji krów Hf czarno-białych. Różnica wartości wynosi 0,04% i została ona w tabeli przedstawiona ze znakiem +. Oznacza to, że od kwietnia 2010 r. szacowana wartość hodowlana holenderskich buhajów Hf czarno-białych będzie podwyższona o 0,04% w stosunku do wycen dotychczasowych. Taka zmiana wynika z założeń holenderskiego programu hodowlanego, mającego na celu ciągłe podnoszenie procentowej zawartości białka w mleku przy jednoczesnym niewielkim ograniczeniu procentowej zawartości tłuszczu.
Szczególną uwagę warto zwrócić na długowieczność, gdyż holenderska populacja bydła holsztyńsko-fryzyjskiego jest najlepszą pod tym względem populacją na świecie. Holandia jest jedynym krajem na świecie, w którym średnia produkcja życiowa krów przekroczyła (i to już kilka lat temu) 30.000 kg mleka. Również odsetek krów, które przekroczyły w produkcji życiowej 100.000 kg mleka jest najwyższy w Holandii i nie ma sobie równych w żadnym innym kraju. Co więcej, sprawa ta nabiera coraz większego przyspieszenia - na dzień 31 sierpnia 2009 (termin zakończenia roku oceny w Holandii) liczba zarejestrowanych krów "100 tysięcznych" w Holandii wynosiła 16.338 sztuk i wzrosła w stosunku do 31 sierpnia 2008 r. o 2917 sztuk !
Wartość bazowa cechy długowieczności w Holandii, do której odnoszone są wartości hodowlane buhajów, jest bardzo wysoka i stale rośnie, czego efektem i dowodem są przedstawione wyżej fakty. Dlatego absolutnie nie dyskwalifikuje buhaja ujemna wycena długowieczności (Longevity, w skrócie Lgv) w Holandii, gdyż w porównaniu do wielu innych krajów i tak oznacza to bardzo dobrą długowieczność córek buhaja, z pewnością lepszą od wielu posiadających pozytywne wyceny buhajów z innych krajów. Wszystko zależy bowiem od tego, jak wysoko podniesiona jest krajowa "poprzeczka bazowa", do której odnoszone są wyceny hodowlane poszczególnych cech - im jest ona wyżej, tym przewagi buhaja w odniesieniu do niej są niższe (a sam buhaj przedstawia się pozornie gorzej, niż wyglądałby w kraju, w którym poprzeczka - a więc wartość genetyczna populacji - jest niższa). Nie należy więc nigdy porównywać wartości hodowlanych cech w katalogach buhajów z różnych krajów, gdyż ta sama lub zbliżona wartość może oznaczać coś absolutnie innego. Co więcej, buhaj mający ujemną wycenę w kraju o wysokiej bazie genetycznej w wielu przypadkach jest faktycznie lepszy od buhaja z pozytywną wyceną , ale pochodzącego z kraju, w którym wartość bazy genetycznej (a więc wartość hodowlana populacji krajowej) jest niższa. Ocena zależy więc zawsze od punktu odniesienia. Mówiąc półżartem: Polonez postawiony obok placu pełnego Syrenek prezentuje się bardzo dobrze, jego porównanie z Audi, Toyotą czy Mercedesem wypada już dużo gorzej .
Uwaga. Zmianie uległa również wartość hodowlana łatwości wycieleń (ocena buhaja). Tę wartość pozostawiamy jednak w naszej tabeli bez zmian w stosunku do wyceny styczniowej (tj. tak samo jak w katalogu), gdyż uznaliśmy, że korekta wartości tej cechy w trakcie roku kalendarzowego wprowadziłaby niepotrzebne zamieszanie i dezorientację. Poza tym zmiany bazowe dla tej cechy nie są duże (wynoszą 1 pkt. - szczegóły w tabeli) i nie wprowadzają jakichś zasadniczych różnic w wartości buhajów. Ewentualne większe zmiany wskaźnika łatwości wycieleń w kwietniu br. wynikają z faktycznie zmienionej wartości buhaja w tym względzie.
| Index/cecha | Hf odmiana czarno-biała |
Hf odmiana czerwono-biała |
| NVI | -42 | -64 |
| INET | -27 | -60 |
| Mleko (kg) | -266 | -424 |
| Tłuszcz(kg) | -8 | -20 |
| Białko (kg) | -9 | -17 |
| Tłuszcz % | +0,04 | -0,01 |
| Białko % | 0,00 | -0,03 |
| Długowieczność (lgv) | -51 | -98 |
| Typ i budowa | -2 | -2 |
| Wymię | -3 | -2 |
| Nogi i racice | -2 | -2 |
| Ocena ogólna | -4 | -3 |
| Łatwość wycieleń | -1 | +1 |